Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro dünyasında Churchill adı, yaklaşık on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü anlatır. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi sunar; çoğu zaman bir saati zorlar. Seyahat boyu punch 48 ile onluk 8-9-8 kutusu gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı hemen fark edilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini getirir ve böylece ısı daha dengeli kalır. Başlamadan önce takvimde yer açmak hem keyif hem de düzgün yanma için akıllıca bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy fazla gelir; sakin bir akşam isteyen kişiye ise uyar. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta sabırlı davranmak tüm içimin gidişatını etkiler. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri fark etmenizi kolaylaştırır. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin farkını gösterir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra oturmasını ve ortadaki derin bölümün ortaya çıkmasını beklemek de mümkün olur.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını yakalar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha dolgun durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı serinletir. Punch double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; duke onluk kutu ise aynı kalınlık düşüncesini farklı bir biçimde gösterir. İki örnek karşılaştırıldığında, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun ağırlaştığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini acele etmeden ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda sabırla yanan bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini hissettirir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın sevilen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa daha çok anlatacak şey bırakır, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda yayılma biçimi uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı tartma imkanı bulur.
Bir Akşamı Uzun Puroya Ayırmak
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını düşünmek yerinde olur. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden yarıda kalırsa keyfi bozulur. Mantua puro nasıl gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti hak eder. Küba short de punch ise aynı çizginin kısa kolunu anlatır ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü yakmak makul bir düzendir. Telefonu kapatmak ve ortamı baştan hazırlamak da işe yarar. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak hazır tutulmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için rahat bir nefesle başlamak yeterlidir. Uzun içimde zamana yayılmak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da sessiz bir müziğin eşlik ettiği akşamlarda ortaya çıkar.
Gigante ve Geniş Çaplı Puroların Yapısı
Halka çapı altmışa yaklaşınca puro, sade bir çubuktan çok hacimli bir kütleye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile değişir. Gigante punch kutusu bu sınıfa dahil olur ve koyu harmanını geniş kesitte bolca barındırır. Elli adetlik super selection ise belirgin biçimde daha geleneksel ölçülerde kalır ve aradaki fark tek bakışta anlaşılır. İkisini deneyen biri, kalınlığın duman hacmini ne kadar etkilediğini kolayca fark eder. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha serin gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye yayılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini yönlendirir. Harmanın dolgunluğunu ortaya koyan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki oranıdır, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda açılması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak fark edilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey çıkmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Uzun Puroya Geçmeden Önce Sampler Denemek
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı sınamak mantıklı bir başlangıçtır. Robusto sampler kutusu altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma fırsatı tanır. Beşli robusto sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati hayli geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman alır. Her denemenin ardından birkaç kelime yazmak yardımcı olur. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat belirginleşti diye bakmak gerekir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha uygun geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl değiştirdiğini de anlatır. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha rahatlaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut gözlem toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali azalır.
Altmışlık Çapın Getirdikleri
Newman 6x60 sampler kalın halkalı boylara giriş için kullanışlı bir seçki oluşturur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına olanak tanır. Red gigante puro ise uzun gigante kalıbını dolgun bir harmanla bir araya getirir. Altmışlık çapta kor geniş olduğundan puro ağır ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman soğuk kalır, damakta daha yumuşak bir his yaratır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak daha da önem kazanabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı düzgün ısıtmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı azaltır. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek dengelemek olasıdır. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır yapmaz, yalnızca daha yavaş eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı bilen biri sonraki purolarda çok daha huzurlu ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha düzgün olur.
Ateşleme ve Kesim Üzerine Notlar
Uzun bir puroda başlangıç kesimi düzgün yapılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını kesmek doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk seçmek tada koku sızmasını önler. Undercrown shade coronets gibi küçük bir boy çabuk açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Baharatlı vegafina nicaragua gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha özenli yaklaşmayı gerektirir. Dumanı acele çekmek ısıyı tırmandırır ve aromayı bozar. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman yeterlidir. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden yakmak olağandır. Kısa dinlenme araları da dumanı toparlar, tadın her aşamada daha berrak kalmasına imkan verir. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat sağlar, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar sakince yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi sıklıkta çekildiğine dayanır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir yöntemdir.
Nem ve Saklama Üzerine Notlar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda hızla yıpranır; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen açılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için bilinen aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur ile baalbeck ellilik kutu gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir rotasyon kurmak isteyenler için anlam taşır. Kutuyu gereksiz yere açmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici yerleştirirken damıtık su seçmek önerilir. Yeni gelen purolara bir hafta ortama alışma zamanı vermek de faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı sıkıştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle sınamak akıllıcadır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe seçmek iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir etiket koymak da uzun vadede düzen sağlar. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da imkan tanır.
Sivri Uçlu ve Düz Uçlu Formlar
Belicoso sivri başıyla tanınır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında hemen hissedilir. Quai d'orsay belicoso royal dumanı dar bir noktada yoğunlaştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha net ortaya çıkar. Ferah quai d'orsay capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle sınanabilir ve farkı ortaya koyar. Düz uç kesimi rahatlatır, sivri uç ise dikkat ister. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi bozar. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye yayılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta farklı farklı anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas seçmek yırtılmayı önler. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de rolü büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi damağında sınamak en doğru yoldur.
Uzun Bir Akşamda Puroya Eşlik Edenler
Uzun bir puroyu huzurla içmek istiyorsanız, ortam da hesaba katılmalıdır. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin gözde seçimidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Bademli quai d'orsay clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten aldığı için ağırlaşmaz. Coronas puro nasıl ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre ara vermek önerilir. Ortam havadar ve gürültüsüz olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman bunaltıcı hale gelir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro zamanı unutturur, yalnız içildiğinde ise daha dikkatli tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da deneyimi güzelleştirir, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı en başta kurmak keyfi derinleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir alışkanlığa dönüşür.